DÖK DE ADINI DEĞİŞTİR
İsmail Detseli

DÖK DE ADINI DEĞİŞTİR

Değerli dostlarım yine eski deyimlerden yola çıkarak yazdığım bir şiirli hikayeyi sizlerin beğenisine sunuyorum okuyun bakalım.

AŞ (Yemek)DÖK DE ADINI DEĞİŞTİR

1934 Haziranında çıkarılan soyadı kanununun gerekçeleri şöyle idi. Rütbe, memurluk, yabancı ırk ve millet adları ile ahlaka aykırı ve gülünç kelimeler soyadı olarak kullanılmayacaktı. Ama bütün bu uyarılara rağmen gerek bilgisizlikten gerekse insanların ısrarlı isteği ile ya da nüfus idaresindeki memurların hatasından kaynaklanan bazı gülün ve akla aykırı soyadları alınmış ve telafisi değiştirilmesi zor olmuş ve bürokratik engellerle karşılamış insanlar. Soyadları Türkçe olacaktı. Hem Latin harflerinin yeni öğrenilmesi hem de devlet dairelerinde çok eğitimli bireylerin azlığı yüzünden yanlışlıklar zuhur etmiş bunlardan birisini anlatacağım şimdi.
Aş dök de adını değiştir gardaşım ne yapalım el kurmuş bir köprü biz de üstünden geçiyoruz.
Anadolu’nun birçok yerinde bu gibi konuşmalar çok olur bazı yöresel değişiklikle söylense de en yaygın olanı budur. Bazı kimseler var ki ya hatalı yanlış işlerinden dolayı, bazıları ise çok zengin olmasından dolayı dile düşer ve yakınlarına arkadaşlarına acızlanır. Valla bende anlamadım herkesin ağzında sakız olduk bütün herkes beni konuşuyormuş deyince işte sende onlardan birisin. Karşısında ki, ne yapalım gardaşım el gurmuş bir köprü bizden üzerinden geçtik çaya dalıp da ıslanalım mı? Sende köylüye aş dök de adını değiştir başka çaren yok derlerdi.

Yukarda kanun la soyadı verilirken genelde insanlar o zamana kadar köyünde mahallesinde anılmakta olduğu lakabını soyadı olarak alırmış. İşte bir köyde adamın birinin lakabına eşikler derlermiş, memur sormuş ağa sen hangi soyadını almak istersin? Bizimki belli memur beğ eşikler derler bize eşik olsun der memur ya anlayamaz yada muziplik olsun diye adamın soyadını eşek yazıverir. Adam aylar belki de yılar sonra aldığı gafagoçanına baksa soyadı eşek, değiştirmeye kalksa hem şehir uzak hem de birçok bürokratik engeller var yok dilekçe yok, şahit boş ver böyle olsun der kabüllenir ama evlendiği karısı (eşi) bu soyadını beğenmez ve bunu mutlaka değiştireceksin der. Yine yukarda belirttiğim aş dökde adını değiştir soyadını değiştir olur. Aş dökecek köylüleri toplayacak köylü karar verecek muhtar onaylayacak soyadı değişecek. Adam davet yapar kazanlarla yemekler döker bu aşı ın ne için döküldüğünü kimse sormaz yiyen bıyığını siler gider son zamanlar olur iki sofra kadar adam kalır. Adamın karısı ne oldu yahu şu soyadı işi der. Adam ulan garı unuttuk yahu o işi şu iki sorada dağılıp gitmeden bunlara bari söyleyeyim de soyadımı değiştirsinler der koşar sofraların başına. Aman gardaşlar bu yemeği dökmemizin bir sebebi vardı benim soyadım değişecekti gurban olayım avradıla aramız zaten iyi değil şu soyadımı değiştiriverin de yuvam gurtulsun deyince adamlar yahu doğru değiştirelim neydi sahi senin soyadın? İşte biliyorsunuz ya canım eşek di der. Adamlar böylede soyadımı olur ayıp elegüne garşı senin soyadın bundan sonra sıpa olsun eşek olurmu canım derler adam o heyecanla koşar hanımına. Çok şükür hanım yemek döküğümüze değdi nerdeyse unutacaktık neyse adamlar değiştirdiler. Eyi olmuş herif eyi bir soyadı yapalardı bari ne oldu ya şimdi soyadımız? Sıpa olsun dediler gayri eşek yok sıpa olacak deyince hanım eyice delenmiş. Ulen salak herifim sen ne yaptın sıpa olur mu hiç. Yarın büyüyecek oda eşek olacak senin yemek de boşa gidecek demiş. Bu fıkra işin esprisi bu hakikaten olmuş mudur bilmeyiz ama ben yine bu mecazi halk hikayesini şiire dökeyim de gülüşün olur mu?

Soyadım yazılırken memurlar büyük bir hata yaptı
Soyadım eşek olunca herkes yüzüme alaylı baktı

Sorduk büyüklere bu soruna nasıl çözüm bulalım
Bu eşek yazılan soyadından biz nasıl kurtulalım

Aş dök adını değiştir bunun başka bir yolu yoktur
Yemek yedirdiğin insanlara yeni bir soyadı buldur

Günlerce hazırlandık yedirdik kazanlarla yemeği
Değiştireceğiz gayri bizi herkese rezil eden eşeği

Yeyin ağalar yeyin türlü yemekleri afiyet şeker olsun 
Aman herkes bana yardım etsin yuvama huzur dolsun

Bir memurun hatasıyla eşik soyadıma eşek dediler
Ailemizin fertlerimizin hepsini derinden etkilediler

Başka köylerden gelenlerde bizi eşekler diye sordu
Vallahi bu eşek soyadını taşımak bize ölümden zordu.

Sofralara serildi gülüp oynaşıp yemekler yenip bitti
Benim derdimi hiç soran yok karnını doyuran gitti

İki üç sofra kadar biraz genç insan kalmıştı ancak
Hanım beni uyardı yahu bizim soyadı işi ne olacak

Vardım son sofraların yanına telaşla derdimi anlattım
Amanın gardaşlarım ne olur benim soyadıma bakın

Ha yahu dedi orada olan insanlar senin soyadın neydi
Biliyorsunuz arkadaşlarım soyadıma eşiğe eşek dendi

Hep bir ağızdan kızdılar hiç böyle soyadımı olurmuş
Vallahi o yazan memur beğ sana kötü tuzak kurmuş

Biz yemeğim sonunda toplanıp sana bir soyadı bulalım
Dediler beni savdılar sevinerek birazcık rahatladım.

Sonra beni çağırdılar gel bak iyi bir soyadı bulduk sana 
Bundan böyle senin soyadın değişti artık eşek değil sıpa

O sevinçle hanımın yanına geldim gururlanıp övündüm
Hanımın uyarması ile uyanıp saç baş yolarak dövündüm

Hanım be adam sen salak mısın sıpa böylemi kalacak
Birkaç sene sonra büyüyecek yine oda bir eşek olacak

Ozan İsmail der ki aş dökmekle değişmez insanın adı
Bu şakayı burada keselim gayri kalmadı bu işin tadı

İnsanlar aş dökmese bile komşu derdini bölüşmek
Bana bunları yazmak düştü sizlerde düşer gülüşmek

İsmail Detseli 25 / 4 / 2004 Konya

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
ankara escort, pendik escort, ankara escort, bursa escort, eryaman escort bayan eskişehir escort escort ankara
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Ağızdan su gelmesi nedir
Ağızdan su gelmesi nedir
ŞANLI KONYASPORUM
ŞANLI KONYASPORUM